FortiGate Destek Sonu (End of Life) Takvimi Nasıl Okunur?
Kısa Cevap
FortiGate end of life, bir modelin üreticinin satış ve destek takviminde sona ulaşmasını ifade eder; cihaz çalışmaya devam edebilir ama belirli tarihlerden sonra yeni sipariş, destek, yazılım güncellemesi ve abonelik servisleri sunulmaz. Takvimde genellikle satış sonu (End of Order), son hizmet uzatma tarihi ve destek sonu (End of Support) yer alır; FortiOS sürümlerinin de ayrı bir takvimi vardır. Belirli bir modelin tarihleri her zaman Fortinet'in resmi ürün yaşam döngüsü sayfasından kontrol edilmelidir.
FortiGate end of life ne demektir?
FortiGate end of life (EOL), bir FortiGate modelinin üreticinin satış ve destek takviminde sona yaklaşması veya bu sona ulaşması anlamına gelen genel bir ifadedir. Cihaz bu tarihten sonra da çalışmaya devam edebilir; ancak yeni sipariş verilemez, belirli bir noktadan sonra destek, yazılım güncellemesi ve abonelik servisleri sunulmaz. Kısacası EOL, cihazın "bozulacağı" değil, "artık desteklenmeyeceği" tarihi anlatır.
Fortinet, ürünlerinin yaşam döngüsü bilgilerini resmi destek portalındaki ürün yaşam döngüsü (Product Life Cycle) sayfasında ve yaşam döngüsü politika belgesinde yayımlar. Bu yazıda, bu takvimdeki kavramların genel olarak ne anlama geldiğini ve takvimi okurken nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlatıyoruz. Belirli bir modelin tarihleri için tek doğru kaynak, Fortinet'in resmi yaşam döngüsü sayfasıdır; bu yazıda model bazında tarih verilmemektedir.
Yaşam döngüsü takviminde hangi kavramlar geçer?
Takvimde genellikle birbirini izleyen birkaç kilometre taşı bulunur. Kavramların adları ve kapsamları üreticinin politika güncellemeleriyle değişebileceği için aşağıdaki tablo genel bir yönlendirme olarak okunmalıdır.
| Kavram | Genel anlamı | Sizin için pratik anlamı |
|---|---|---|
| End of Order (EOO, satış sonu) | Modelin yeni siparişe kapandığı tarih | Aynı modelden ek cihaz (ör. HA için ikinci cihaz) almak zorlaşır |
| Son hizmet uzatma tarihi (Last Service Extension Date) | Destek ve abonelik sözleşmelerinin uzatılabileceği son tarih | Bu tarihten sonra yenileme yapılamayabilir; yenileme planı bu tarihe göre kurulur |
| End of Support (EOS, destek sonu) | Üreticinin model için desteği sonlandırdığı tarih | Destek talebi, cihaz değişimi ve abonelik servisleri sona erer; cihazın değiştirilmiş olması gerekir |
| FortiOS sürüm yaşam döngüsü | Her FortiOS sürümünün kendi destek takvimi | Cihaz desteklense bile kullandığınız FortiOS sürümünün desteği sona ermiş olabilir |
Bu kavramlar arasında genellikle birkaç yıllık bir süre bulunur, ancak kesin süreler ve kuralların ayrıntısı için Fortinet'in güncel yaşam döngüsü politikasına başvurulmalıdır.
Donanım takvimi ile FortiOS sürüm takvimi arasındaki fark nedir?
Donanım takvimi cihaz modelinin, yazılım takvimi ise cihaz üzerinde çalışan FortiOS sürümünün destek durumunu gösterir. Bu iki takvim birbirinden bağımsız ilerler ve ikisi birlikte kontrol edilmelidir.
Pratikte iki durumla karşılaşılabilir:
- Cihaz destekte, sürüm eski: Cihazınız hâlâ destek takviminde olabilir ama üzerinde desteği sona ermiş bir FortiOS sürümü çalışıyor olabilir. Bu durumda güvenlik yamaları için desteklenen bir sürüme planlı geçiş gerekir.
- Cihaz eski, yeni sürümleri desteklemiyor: Eski modeller, FortiOS'un yeni ana sürümlerini çalıştıramayabilir. Bu durumda cihaz, desteklediği son sürümde kalır ve o sürümün desteği bittiğinde güncel yamalardan yararlanamaz.
Hangi FortiOS sürümünün hangi modelde desteklendiği, ilgili sürümün sürüm notlarında (release notes) yer alır.
Takvimi adım adım nasıl okursunuz?
Takvimi doğru okumak için önce cihazınızın tam model adını bilmeniz gerekir. Aşağıdaki adımları her FortiGate cihazınız için tekrarlayabilirsiniz:
- Tam model adını ve seri numarasını belirleyin. Model adındaki son ekler farklı ürünleri ifade edebilir; panelde veya cihaz etiketinde yazan tam adı kullanın.
- Fortinet'in resmi ürün yaşam döngüsü sayfasında modeli bulun. Donanım ve yazılım bölümleri ayrı listelenir.
- Tarihleri not edin. Satış sonu, son hizmet uzatma tarihi ve destek sonu tarihlerini envanter tablonuza işleyin.
- Kullandığınız FortiOS sürümünün takvimini kontrol edin. Sürümün destek durumunu ve cihazınızın desteklediği en güncel sürümü not edin.
- Lisans bitiş tarihinizle karşılaştırın. Lisansınızın bittiği tarih, cihazın destek sonuna ne kadar yakın?
- Kararı takvime bağlayın. Yenileme mi, değişim mi kararını bütçe dönemi ve bakım penceresiyle birlikte planlayın.
Yaşam döngüsü envanterinde hangi bilgiler tutulmalı?
Birden fazla cihaz yönetiyorsanız, yaşam döngüsü bilgilerini tek bir tabloda tutmak kararları kolaylaştırır. Aşağıdaki sütunlar çoğu kurum için yeterli bir başlangıçtır:
| Sütun | Açıklama |
|---|---|
| Lokasyon / rol | Merkez, şube, HA çiftinin birinci veya ikinci cihazı |
| Tam model adı ve seri numarası | Panelden veya cihaz etiketinden alınan bilgi |
| FortiOS sürümü | Cihazda çalışan sürüm ve desteklenen en güncel sürüm |
| Lisans paketi ve bitiş tarihi | Aktif abonelik ve bitiş tarihi |
| Satış sonu tarihi | Resmi yaşam döngüsü sayfasından |
| Son hizmet uzatma tarihi | Resmi yaşam döngüsü sayfasından |
| Destek sonu tarihi | Resmi yaşam döngüsü sayfasından |
| Planlanan aksiyon | Yenileme, değişim veya izleme; hedef tarih ve sorumlu |
Tabloyu yılda en az bir kez ve her lisans yenileme döneminden önce güncellemek, son dakika kararlarının önüne geçer. Tarihleri tabloya aktarırken kaynağı ve kontrol tarihini de not edin; üretici tarafında yapılan güncellemeleri böylece takip etmek kolaylaşır.
Özellikle HA çiftlerinde iki cihazın aynı model ve aynı takvimde olduğundan emin olun. Satış sonuna girmiş bir modelde, arızalanan cihazın yerine aynı modelden yenisini temin etmek zorlaşabilir; bu durum değişim planını öne çekebilir.
Lisans yenileme ile cihaz değişimi arasında nasıl karar verilir?
Karar, cihazın destek takviminde ne kadar süre kaldığına ve mevcut ihtiyacı karşılayıp karşılamadığına göre verilir. Aşağıdaki tablo genel bir karar çerçevesi sunar:
| Durum | Genel yaklaşım |
|---|---|
| Model destek takviminde uzun süre kalıyor, performans yeterli | Lisans yenilemesi değerlendirilir |
| Model satış sonuna girmiş, destek sonu yaklaşıyor | Kısa süreli yenileme ve değişim planı birlikte değerlendirilir |
| Son hizmet uzatma tarihi geçmiş veya yaklaşmış | Değişim planı önceliklidir; yenilemenin mümkün olup olmadığı teyit edilir |
| Destek sonu geçmiş | Cihaz desteksizdir; değişim planlanmalıdır |
| Hat hızı arttı, yeni servisler gerekiyor | Takvimden bağımsız olarak yeni model değerlendirilir |
Uzun süreli bir lisansı, destek sonu yakın bir cihaz için almak çoğu zaman bütçe açısından mantıklı değildir; çünkü abonelik süresi cihazın destek ömrünü aşamaz. Bu konudaki kurallar için de üreticinin güncel politikası esas alınır. Yenileme seçeneklerini FortiGate lisans yenileme sayfamızda, yeni model alternatiflerini FortiGate modelleri ve seçim rehberi sayfamızda bulabilirsiniz.
Destek sonu gelmiş bir cihazı kullanmaya devam etmenin riski nedir?
Destek sonu gelmiş bir güvenlik duvarının en büyük riski, yeni bulunan zafiyetler için güvenlik yaması almamasıdır. Güvenlik duvarları internete doğrudan açık cihazlar olduğu için yamalanmamış zafiyetler, saldırganlar açısından değerli bir giriş noktası olabilir.
Bunun yanında:
- Abonelik servisleri ve imza güncellemeleri sunulmaz; koruma zamanla eskir.
- Arıza durumunda üretici desteği ve cihaz değişimi alınamaz.
- Yeni FortiOS özelliklerinden ve entegrasyonlardan yararlanılamaz.
Lisans bitiminde nelerin durduğunu FortiGate lisansı bitince ne olur? yazımızda ayrıntılı anlattık.
Kimler için uygundur?
Bu rehber, birden fazla FortiGate cihazı yöneten BT ekipleri, lisans yenileme bütçesi hazırlayan yöneticiler ve cihazının ne zaman değişmesi gerektiğini öğrenmek isteyen KOBİ'ler için hazırlanmıştır. Özellikle şu durumlarda faydalıdır:
- Lisans yenileme teklifi almadan önce,
- Yıllık BT bütçesi hazırlanırken,
- Panelde yaşam döngüsü uyarısı görüldüğünde,
- Şube veya HA için aynı modelden ek cihaz alınması planlanırken.
Süreç nasıl işler?
Yaşam döngüsü kontrolünü bir kerelik değil, düzenli bir iş olarak yürütmek önerilir:
- Tüm cihazların model, seri numarası, FortiOS sürümü ve lisans bitiş tarihleri tek bir envanter tablosunda toplanır.
- Her cihaz için resmi yaşam döngüsü tarihleri tabloya eklenir.
- Destek sonuna yaklaşan cihazlar için değişim takvimi ve bütçesi hazırlanır.
- Değişim kararı verilen cihazlar için geçiş planı yapılır.
Değişim kararı verildiyse eski firewall'dan FortiGate'e geçiş planı yazımız kesintisiz taşıma adımlarını anlatır.
Sonuç
FortiGate end of life takvimi; satış sonu, son hizmet uzatma tarihi, destek sonu ve FortiOS sürüm takvimi gibi birbirinden farklı kilometre taşlarından oluşur. Bu tarihler model bazında değiştiği ve politikalar güncellenebildiği için her zaman Fortinet'in resmi yaşam döngüsü sayfasından kontrol edilmelidir.
Cihazlarınızın seri numaralarını paylaşarak yenileme mi, değişim mi kararını birlikte netleştirmek isterseniz teklif formunu doldurabilirsiniz.
Bu konuda kurumunuz için bir değerlendirme mi gerekiyor?
Mevcut yapınızı ve kullanıcı sayınızı yazın; uygulanabilir seçenekleri kalem kalem anlatalım.
Sıkça Sorulan Sorular
FortiGate end of life olunca cihaz çalışmayı durdurur mu?
Genellikle hayır. Cihaz yapılandırıldığı şekilde çalışmaya devam edebilir. Ancak destek sonu geldiğinde üretici desteği, güvenlik yamaları ve abonelik servisleri sunulmaz; bu da cihazı zamanla riskli hale getirir.
End of Order ile End of Support arasındaki fark nedir?
End of Order, modelin yeni siparişe kapandığı tarihtir. End of Support ise üreticinin model için desteği tamamen sonlandırdığı tarihtir. İkisi arasında genellikle bir süre bulunur; kesin süre ve kurallar için Fortinet'in güncel yaşam döngüsü politikasına bakılmalıdır.
Cihazımın destek sonu tarihini nereden öğrenebilirim?
Tarihler Fortinet'in resmi destek portalındaki ürün yaşam döngüsü (Product Life Cycle) sayfasında yayımlanır. Cihazınızın tam model adıyla arama yapmanız gerekir. Hesabınıza erişiminiz yoksa seri numarasıyla tedarikçinizden yazılı bilgi isteyebilirsiniz.
Destek sonu yaklaşan bir cihaza lisans yenilemesi yapılabilir mi?
Son hizmet uzatma tarihinden önce yenileme mümkün olabilir; ancak abonelik süresi cihazın destek ömrünü genellikle aşamaz. Uzun süreli yenileme yerine kısa süreli yenileme ve değişim planının birlikte değerlendirilmesi çoğu zaman daha mantıklıdır. Güncel kurallar için üretici politikası esas alınır.
FortiOS sürümünün de bir destek takvimi var mı?
Evet. Her FortiOS sürümünün donanımdan bağımsız kendi destek takvimi vardır. Cihazınız destekte olsa bile desteği bitmiş bir FortiOS sürümü çalıştırıyorsanız, güvenlik yamaları için desteklenen bir sürüme planlı geçiş yapmanız gerekir.
